SHEMBUJ NDËRKOMBËTAR TË INSTRUMENTALIZIMIT TË VENDBANIMIT

Pasivizim për qëllime politike

Foto: www.postinfo.rs

Manipulimi i vendbanimit dhe  adresave nuk është një fenomen dhe si i tillë është regjistruar në vende të ndryshme të botës si pjesë e taktikave politike për të kontrolluar zgjedhjet. Edhe pse pasivizimi i adresave është shfaqur si një temë e diskutueshme në Serbi, praktika të ngjashme janë regjistruar në vende të tjera, duke treguar tendenca më të gjera në abuzimin e masave administrative për qëllime politike.

Maqedonia e Veriut: Rezidencat fiktive si truk zgjedhor

Gjatë zgjedhjeve të vitit 2016, në Maqedoninë e Veriut u zbulua një rast në të cilin qindra qytetarë ishin regjistruar në adresa të rreme në komunat me konkurrencë të ngushtë politike. Qëllimi ishte lëvizja e votuesve për të rritur numrin e votave për parti të caktuara. Nga hetimet rezultoi se disa votues ishin regjistruar edhe në adresat ku ndodheshin kantiere të braktisura apo ndërtesa të pabanuara.

Mali i Zi: Aplikimi për shtetësi si instrument politik

Në Mal të Zi ka pasur një praktikë të regjistrimit masiv të qytetarëve nga diaspora në adresa brenda vendit, për t’u mundësuar votën në zgjedhjet lokale. Kjo praktikë ishte veçanërisht e dukshme në vendet me popullsi të vogël, ku disa qindra vota shtesë mund të ndryshonin ndjeshëm rezultatin zgjedhor.

Rusia: Kontrolli i migrimeve të brendshme

Në Rusi, pati një rritje të të ashtuquajturve “votues mobil” përpara zgjedhjeve presidenciale të vitit 2018. Në disa rajone, qytetarët u zhvendosën masivisht në qendrat administrative për të siguruar një numër më të madh votash për partinë në pushtet. Kjo praktikë mundësoi zhvendosjen e kontrolluar të elektoratit në emër të zbatimit të procedurave ligjore.

Serbia dhe pasivizimi i adresave

Pasivizimi i adresave në Serbi është vënë në fokus veçanërisht në komunat me shumicë shqiptare. Shumë qytetarë nga këto treva jetojnë në relacionint Serbi – Kosovë ose Serbi – Evropa Perëndimore dhe mungesa e tyre e herëpashershme është shfrytëzuar si bazë për fshirjen nga evidenca e vendbanimit. Kjo praktikë ka çuar në një rënie të pjesëmarrjes së votuesve në rajonet që tradicionalisht votojnë kundër partive në pushtet, duke ngritur dyshime për motive politike.

Manipulimi i me adresat e vendbanimit  nuk është një rast i izoluar, ndërsa raste të tilla janë shënuar në mbarë botën, si pjesë e taktikave politike. Qoftë kur kemi të bëjmë me adresa fiktive, migrime masive të zgjedhësve apo fshirje administrative, manipulime të tilla kërcënojnë drejtpërdrejt procesin demokratik. Transparenca, kontrolli i pavarur dhe vëmendja e medias janë kyçe për parandalimin e praktikave të tilla dhe garantimin e shprehjes së drejtë të vullnetit të qytetarëve.