MEĐUNARODNI PRIMERI INSTRUMENTALIZACIJE PREBIVALIŠTA

Pasivizacija u političke svrhe

Foto: www.postinfo.rs

Manipulacija prebivalištima i adresama nije nov fenomen i beležena je u različitim delovima sveta kao deo političkih taktika za kontrolu izbora. Iako se u Srbiji pasivizacija adresa pojavila kao kontroverzna tema, slične prakse zabeležene su i u drugim državama, što ukazuje na šire trendove zloupotrebe administrativnih mera u političke svrhe.

Severna Makedonije: Fiktivna prebivališta kao izborni trik

U Severnoj Makedoniji, tokom izbora 2016. godine, otkriven je slučaj u kojem su stotine građana prijavljene na lažnim adresama u opštinama sa tesnom političkom borbom. Cilj je bio premeštanje birača kako bi se povećao broj glasova za određene partije. Istrage su pokazale da su pojedini glasači čak prijavljeni na adresama na kojima se nalazila napuštena gradilišta ili nenaseljeni objekti.

Crna Gora: Prijava državljanstva kao politički alat

U Crnoj Gori je zabeležena praksa masovnog prijavljivanja državljana iz dijaspore na adrese u zemlji, kako bi im se omogućilo glasanje na lokalnim izborima. Ova praksa posebno je primećena u mestima sa malim brojem stanovnika, gde je nekoliko stotina dodatnih glasova moglo značajno preokrenuti rezultate.

Rusija: Kontrola unutrašnjih migracija

U Rusiji je uoči predsedničkih izbora 2018. godine zabeležen porast takozvanih “mobilnih birača”. U nekim regionima, građani su masovno premeštani u administrativne centre kako bi se obezbedio veći broj glasova za vladajuću stranku. Ova praksa je omogućila kontrolisano premeštanje glasačkog tela uz privid poštovanja zakonskih procedura.

Srbija i pasivizacija adresa

Pasivizacija adresa u Srbiji posebno je došla u fokus u opštinama s većinskim albanskim stanovništvom. Mnogi građani iz ovih krajeva žive na relaciji Srbija–Kosovo ili Srbija–zapadna Evropa, a njihova povremena odsutnost iskorišćena je kao osnova za brisanje iz evidencije prebivališta. Ova praksa dovela je do smanjenja broja birača u regijama koje tradicionalno glasaju protiv vladajućih stranaka, što je otvorilo sumnje u političke motive.

Manipulacija prebivalištima nije izolovan slučaj i zabeležena je širom sveta kao deo političkih taktika. Bilo da se radi o fiktivnim adresama, masovnim migracijama birača ili administrativnim brisanjima, ovakve manipulacije direktno ugrožavaju demokratski proces. Transparentnost, nezavisna kontrola i medijska pažnja ključni su kako bi se ovakve prakse sprečile i osiguralo pošteno izražavanje volje građana.